Domatesin kalp sağlığına etkisi araştırıldı: Düzenli tüketim tansiyonu dengeleyebilir

Yaz sofralarının vazgeçilmez besinlerinden biri olan domates, bu kez lezzetiyle değil, kalp sağlığı üzerindeki olası etkileriyle gündeme geldi. Barcelona Üniversitesi tarafından yürütülen ve PREDIMED çalışmasının verilerine dayanan bilimsel araştırma, düzenli domates tüketiminin özellikle kan basıncının dengelenmesine katkı sağlayabileceğini ortaya koydu.
European Journal of Preventive Cardiology dergisinde yayımlanan araştırmada, kardiyovasküler hastalık riski yüksek olan 55-80 yaş aralığındaki bireylerin beslenme alışkanlıkları detaylı şekilde incelendi. Elde edilen bulgular, düzenli domates tüketen katılımcıların tansiyon değerlerinde olumlu sonuçlar görüldüğünü gösterdi.

Binlerce kişinin verisi üç yıl boyunca incelendi

Araştırma kapsamında yaşları 55 ile 80 arasında değişen 7 bin 56 katılımcının beslenme verileri üç yıl boyunca değerlendirildi. Katılımcıların çiğ domates, domates sosu ve gazpacho olarak bilinen soğuk domates çorbasını tüketme sıklıkları anketlerle kayıt altına alındı.
Toplanan veriler doğrultusunda katılımcılar farklı tüketim düzeylerine göre gruplandırıldı. Yapılan değerlendirmelerde, düzenli olarak domates tüketen bireylerin kan basıncı değerlerinin, çok az domates tüketenlere kıyasla daha dengeli olduğu belirlendi.

Günde bir büyük domates dikkat çekici sonuçlar verdi

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, başlangıçta yüksek tansiyon sorunu bulunmayan 1.097 gönüllü üzerinde elde edildi. Sonuçlara göre her gün yaklaşık 110 gram, yani bir büyük boy domates tüketen kişilerde yüksek tansiyon gelişme riskinin yüzde 36 daha düşük olduğu görüldü.
Bunun yanında araştırmacılar, günlük 44 ila 82 gram arasında değişen daha küçük porsiyonların bile özellikle küçük tansiyon değerlerinde olumlu değişikliklerle ilişkilendirildiğini ifade etti. Bu sonuçlar, düzenli ve dengeli domates tüketiminin kalp-damar sağlığı açısından destekleyici olabileceğine işaret ediyor.

Likopen ve potasyum ön plana çıkıyor

Uzmanlara göre domatesin olası faydalarının temelinde iki önemli bileşen yer alıyor. Bunlardan ilki, domatese kırmızı rengini veren likopen. Bu doğal bileşenin damar çeperlerini hücresel hasarlara karşı korumaya yardımcı olduğu ve damar sağlığını desteklediği belirtiliyor.
Araştırmalarda ayrıca likopenin, domates pişirildiğinde veya sağlıklı yağlarla birlikte tüketildiğinde vücut tarafından daha kolay emilebildiği ifade ediliyor. Bunun yanı sıra domates, düşük kalorili yapısıyla su, lif ve vitamin bakımından da zengin bir besin kaynağı olarak öne çıkıyor.
Domateste bulunan bir diğer önemli mineral ise potasyum. Potasyumun vücuttaki fazla sodyumun dengelenmesine katkı sağlayarak damarların gevşemesini desteklediği ve böylece kan basıncının kontrolüne yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.

Herkes için aynı öneri geçerli olmayabilir

Araştırmada domatesin genel sağlık açısından faydalı bir besin olduğuna dikkat çekilirken, bazı bireylerin tüketim konusunda daha dikkatli olması gerektiği de vurgulandı. Özellikle gastroözofageal reflü ve mide ekşimesi yaşayan kişilerin domates tüketirken şikayetlerini göz önünde bulundurması öneriliyor.
Midesi hassas olan bireylerin ise çiğ domates yerine daha olgun domatesleri tercih etmelerinin daha uygun olabileceği ifade ediliyor. Böylece mide rahatsızlıklarının azaltılmasına katkı sağlanabileceği belirtiliyor.
Öte yandan Ulusal Böbrek Vakfı, salça, hazır sos, ketçap ve domates püresi gibi yoğunlaştırılmış domates ürünlerinin yüksek miktarda potasyum içerdiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle böbrek yetmezliği bulunan veya düşük potasyum diyeti uygulayan kişilerin domates tüketim miktarını doktorlarının önerileri doğrultusunda belirlemesi gerektiği belirtiliyor.
Araştırmacılar son olarak, söz konusu çalışmanın gözlemsel nitelikte olduğunun altını çiziyor. Elde edilen bulguların domatesin tek başına bir tedavi yöntemi olduğu anlamına gelmediği, mevcut tansiyon tedavilerinin, doktor tarafından reçete edilen ilaçların ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yerine geçemeyeceği vurgulanıyor. Ancak araştırma, dengeli beslenme düzeni içerisinde domatesin kalp ve damar sağlığını destekleyebilecek besinlerden biri olabileceğine işaret ediyor.